20 10 617 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource <span>Βιβλιογραφία (ελληνόγλωση) Μουσειολογίας</span> Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource 1+5 Μουσειακές Εικόνες και Εικονικότητες Type The nature or genre of the resource Book Creator An entity primarily responsible for making the resource Αναστασία Χουρμουζιάδη Publisher An entity responsible for making the resource available University Studio Press Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2017 Language A language of the resource Ελληνικά Zotero Title 1+5 Μουσειακές Εικόνες και Εικονικότητες Item Type Book Author Αναστασία Χουρμουζιάδη URL https://www.politeianet.gr/books/9789601223407-chourmouziadi-anastasia-university-studio-press-15-mouseiakes-eikones-kai-eikonikotites-274413 Place Θεσσαλονίκη Publisher University Studio Press ISBN 978-960-12-2340-7 Date 2017 Language Ελληνικά Abstract Note Πολύ συχνά τον τελευταίο καιρό, ακούγεται στις συζητήσεις για τα μουσεία η έκφραση "ψηφιακή επανάσταση", για να σχολιάσει την ολοένα και μεγαλύτερη αξιοποίηση νέων τεχνολογικών εργαλείων στη μουσειακή καθημερινότητα. Και είναι, πράγματι, γεγονός ότι τα μουσεία εδώ και μερικές δεκαετίες έχουν απόλυτη ανάγκη επαναστατικών αλλαγών, προκειμένου να επανεπιβεβαιώσουν τη σκοπιμότητα της ύπαρξής τους. Το ερώτημα, όμως, είναι αν μπορούμε να στηρίξουμε τις αλλαγές που έχουμε ανάγκη, αλλάζοντας απλώς τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούμε για να αρθρώσουμε τον εκθεσιακό μας λόγο. Αν, δηλαδή, αντικαθιστώντας το οπλισμένο σκυρόδεμα με bits & bytes μπορούμε να χτίσουμε μουσεία που έχουν οριστικά απαλλαγεί από τη σκόνη της νεωτερικότητας. Μουσεία που αντί να λειτουργούν ως καλλωπισμένα αποθετήρια εθνικών αναμνήσεων, είναι δυνατόν να μας συμπαρασύρουν στην αναζήτηση του νοήματος των στιγμών που διανύουμε, μετεωριζόμενοι σε μια πραγματικότητα που μοιάζει για πολλούς και διάφορους λόγους όλο και περισσότερο εικονική. Num Pages 268 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource <span>Βιβλιογραφία (ελληνόγλωση) Μουσειολογίας</span> Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Τα Kεραμεικά Aντικείμενα Kαθημερινής Xρήσης Type The nature or genre of the resource Journal Article Creator An entity primarily responsible for making the resource Δέσποινα Ευγενίδου Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource Μάιος 1982 Language A language of the resource Ελληνικά Zotero Title Τα Kεραμεικά Aντικείμενα Kαθημερινής Xρήσης Item Type Journal Article Author Δέσποινα Ευγενίδου URL https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/3-13.pdf Issue 3 Pages 61-64 Publication Title Αρχαιολογία και Τέχνες Date Μάιος 1982 Language Ελληνικά Abstract Note Ως «υποσυνείδητη έκφραση μιας εποχής» λειτουργεί η κεραμική και στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο. Ως τον 7ο αιώνα, η βυζαντινή κεραμική ακολουθεί την τεχνική των Ρωμαίων, προσθέτοντας λίγα νέα στοιχεία και χριστιανικά σύμβολα. Διακρίνονται δύο κατηγορίες: τα αβαφή της καθημερινής χρήσης και τα terra sigillata. Ακόσμητα ή με ραβδώσεις στο σώμα τους τα πρώτα διακρίνονται από τα δεύτερα, που προορίζονται για τραπέζια πλουσίων και φέρουν γυαλιστερό επίχρισμα στο χρώμα του πορτοκαλί ή κεραμιδί πηλού και έκτυπο ή εμπίεστο διάκοσμο. Τη μεγάλη τομή φέρνει η χρήση της εφυάλωσης μετά τον 7ο αιώνα, που συμβαδίζει και με τη διάδοση της ισλαμικής κεραμικής. Με σταθερό τόπο παραγωγής την Κωνσταντινούπολη, φτιαγμένα αρχικά για πολυτελή φαγητά και ηδύποτα, τα μικρά αγγεία από άσπρο πηλό και πρασινωπή ή κίτρινη εφυάλωση είναι ακόσμητα ή έχουν έκτυπο διάκοσμο στον πυθμένα. Σύγχρονά τους είναι τα ακόμη πολυτελέστερα ζωγραφισμένα πολύχρωμα αγγεία (polychrome ware) των οποίων η παραγωγή διακόπτεται τον 11ο αιώνα. Στις αρχές του 11ου αιώνα, αρχίζει η χαρακτηριστικά βυζαντινή εγχάρακτη διακόσμηση (sgraffito) που συνεχίζεται στον ελληνικό χώρο ως τον 19ο αιώνα. Παράλληλα εμφανίζονται και τα αγγεία που έχουν συγχρόνως εγχάρακτη και ζωγραφιστή διακόσμηση. Στα μεταβυζαντινά χρόνια δημιουργούνται περισσότερα τοπικά εργαστήρια που στηρίζονται στη βυζαντινή παράδοση «βιομηχανοποιώντας» την παραγωγή τους. Εισάγονται αγγεία από την Ιταλία αλλά και από την Κιουτάχεια και τη Νίκαια της Μ. Ασίας, και Έλληνες τεχνίτες υιοθετούν μια καθαρά ισλαμική τεχνική και διακόσμηση. Τον 19ο αιώνα, τα προϊόντα από το Τσανάκ-Καλέ απλώνονται σε όλο τον ελλαδικό χώρο, κεραμοπλάστες από τη Φλώρινα, την Ήπειρο και τη Θεσσαλία δίνουν προσωπικό χαρακτήρα στα έργα τους, έως ότου επικρατήσει η ευρωπαϊκή πορσελάνη. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource <span>Βιβλιογραφία (ελληνόγλωση) Μουσειολογίας</span> Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Πρόταση Ελληνο-ιταλικής Συνεργασίας για τη Δημιουργία Ενός Σύγχρονου Μουσείου στη Φαιστό Type The nature or genre of the resource Journal Article Creator An entity primarily responsible for making the resource Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource Μάιος 1982 Language A language of the resource Ελληνικά Zotero Title Πρόταση Ελληνο-ιταλικής Συνεργασίας για τη Δημιουργία Ενός Σύγχρονου Μουσείου στη Φαιστό Item Type Journal Article Author Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών URL https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/3-15.pdf Issue 3 Pages 70-73 Publication Title Αρχαιολογία και Τέχνες Date Μάιος 1982 Language Ελληνικά Abstract Note Νομίζοντας ότι είχε αντίκρυσμα ο λόγος της ελληνικής πολιτείας που εξέδωσε το 1977 σχετικό Νομοθετικό Διάταγμα, ο καθηγητής της Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας στο Πανεπιστήμιο του Παλέρμο V. Cabianca σχεδίασε με κάθε λεπτομέρεια τη δημιουργία ενός μουσείου για τη Φαιστό, ενσωματωμένου σε έναν ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο/πάρκο που θα επέτρεπε στον επισκέπτη να αντιληφθεί το φυσικό τοπίο στο οποίο ανήκε η αρχαία πόλη και το ανάκτορό της. Με κάθε λεπτομέρεια; Ας πούμε: δενδροφύτευση, γενικότερα αλλά και «στο χώρο στάθμευσης των αυτοκινήτων που τώρα μοιάζει με τέρμα αστικών λεωφορείων» με σκιερούς φίκους που δεν χρειάζονται φροντίδα. Εξαιτίας της θερινής συρροής τουριστών, προβλέπεται καυστήρας για τα απορρίμματα που κατακλύζουν το χώρο. Μια σφαιρική πρόταση που απλώς αγνοήθηκε. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource <span>Βιβλιογραφία (ελληνόγλωση) Μουσειολογίας</span> Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Κλιματολογία Μουσείων Type The nature or genre of the resource Journal Article Creator An entity primarily responsible for making the resource Γιώργος Αλεξίου Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource Αύγουστος 1982 Language A language of the resource Ελληνικά Zotero Title Κλιματολογία Μουσείων Item Type Journal Article Author Γιώργος Αλεξίου URL https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/4-16.pdf Issue 4 Publication Title Αρχαιολογία και Τέχνες Date Αύγουστος 1982 Language Ελληνικά Abstract Note Κλιματολογία Μουσείων ονομάζεται ο κλάδος που εξετάζει τη ζημιογόνα επίδραση του περιβάλλοντος στα αντικείμενα με σκοπό τουλάχιστον να την περιορίσει. Τρεις είναι οι κυριότεροι παράγοντες φθοράς: ο φωτισμός και η υπεριώδης ακτινοβολία, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η υγρασία. Την κατάσταση στην Ελλάδα μελέτησε ο συγγραφέας σε μεταπτυχιακή διατριβή, εξετάζοντας τις περιβαντολογικές συνθήκες στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στο Μουσείο Ακροπόλεως, στην Εθνική Πινακοθήκη, στο Μουσείο Μπενάκη και στο Βυζαντινό Μουσείο. Συγκρίνοντας τα αποτελέσματά του με τα διεθνή πρότυπα καταλήγει πως αυτά δεν συμβαδίζουν με τις διεθνείς προδιαγραφές. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource <span>Βιβλιογραφία (ελληνόγλωση) Μουσειολογίας</span> Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Επεμβάσεις στην Αρχιτεκτονική Κληρονομιά της Aθήνας Type The nature or genre of the resource Journal Article Creator An entity primarily responsible for making the resource Νικόλαος Θ. Χολέβας Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource Φεβρουάριος 1983 Language A language of the resource Ελληνικά Zotero Title Επεμβάσεις στην Αρχιτεκτονική Κληρονομιά της Aθήνας Item Type Journal Article Author Νικόλαος Θ. Χολέβας URL https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/6-7.pdf Issue 6 Pages 38-42 Publication Title Αρχαιολογία και Τέχνες Date Φεβρουάριος 1983 Language Ελληνικά Abstract Note Ο συγγραφέας εικονογραφεί με συγκεκριμένα παραδείγματα τα βασικά προβλήματα που θέτει η αποκατάσταση ιστορικών κτιρίων της Αθήνας. Θεμελιώδης θέση των αρχιτεκτόνων είναι ότι τα παραδοσιακά κτίρια δεν είναι «αντικείμενα» ή σκηνογραφικά ευρήματα αλλά αποτελούν «δοχεία ζωής», διαθέτουν δηλαδή μια κάτοψη, έναν εσωτερικό χώρο άρρηκτα συνδεδεμένο με την όψη τους. Όπως το έθεσε ο Cesare Brandi, ιστορικός και φιλόσοφος των αποκαταστάσεων, στόχος της επέμβασης είναι η αποκατάσταση «της δυναμικής συνολικότητας» ενός αρχιτεκτονήματος. Συμβατή με την άποψη του ΥΠΠΕ που θεωρεί «διατηρητέο μνημείο» μόνον τις όψεις του κτιρίου, ήταν η επέμβαση της Εθνικής Τράπεζας στο κτίριο του πρώην ξενοδοχείου Εξέλσιορ στην Ομόνοια. Στο κτίριο Βούρου στην οδό Σταδίου, κραυγαλέο παράδειγμα προς αποφυγή, το ισόγειο αλλοιώθηκε πλήρως χάνοντας τη σχέση του με τη μορφολογία του ορόφου. Στην Τράπεζα Κεντρικής Ελλάδος, στη γωνία των οδών Σταδίου και Εμμ. Μπενάκη, τα κουφώματα αντικαταστάθηκαν από σκουρόχρωμους υαλοπίνακες και εφαρμόστηκε μια πολυχρωμία, ανύπαρκτη στην πρωτότυπη μορφή, που διέσπασε τον μορφολογικό χαρακτήρα του κτιρίου. Παράδειγμα προς αποφυγή αποτελεί και το Εμπορικό Κέντρο της Πλάκας, παρά την έγκριση των επεμβάσεων από τα αρμόδια υπουργεία. Ψευδαίσθηση ιστορικής μνήμης προσφέρει στο διαβάτη το ισόγειο υποκατάστημα τραπέζης στην οδό Φιλελλήνων 46, όπου υψωνόταν το Μέγαρο Κοσδώνη, έργο του Τσίλερ (1894). Στο ισόγειο κάτω από το άμορφο σύγχρονο κτίριο προστέθηκαν οι μαρμάρινοι νεοκλασικοί κίονες που ανήκαν στον πρώτο όροφο του Μεγάρου σχηματίζοντας χονδροειδή αρχιτεκτονική ανορθογραφία. Αντίθετα, στην Τράπεζα Εργασίας της οδού Μητροπόλεως είναι φανερή η προσπάθεια μιας μετρημένης επέμβασης. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource <span>Βιβλιογραφία (ελληνόγλωση) Μουσειολογίας</span> Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Η Ατμοσφαιρική Ρυπάνση ως Παράγοντας Καταστροφής των Αρχαίων Μνημείων Type The nature or genre of the resource Journal Article Creator An entity primarily responsible for making the resource Θεόδωρος Σκουλικίδης Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource Φεβρουάριος 1983 Language A language of the resource Ελληνικά Zotero Title Η Ατμοσφαιρική Ρυπάνση ως Παράγοντας Καταστροφής των Αρχαίων Μνημείων Item Type Journal Article Author Θεόδωρος Σκουλικίδης URL https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/6-8.pdf Issue 6 Pages 43-45 Publication Title Αρχαιολογία και Τέχνες Date Φεβρουάριος 1983 Language Ελληνικά Abstract Note Το κείμενο αφορά την προσβολή των ασβεστόλιθων και ειδικότερα των μαρμάρων στην Ακρόπολη της Αθήνας. Στηρίζεται σε ανακοίνωση που έκανε ο καθ. Θ. Σκουλικίδης (ΕΜΠ) στο διεθνές συνέδριο για τη ρύπανση του περιβάλλοντος (Θεσσαλονίκη, 21-25 Σεπτεμβρίου 1981). Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα είναι ευθέως ανάλογη με τη βιομηχανική ανάπτυξη, την κεντρική θέρμανση των πολυκατοικιών και την αύξηση των αυτοκινήτων. Το διοξείδιο του θείου προκαλεί λεπτή στιβάδα γύψου, επάνω στην οποία αποτυπώνονται οι λεπτομέρειες των γλυπτών ενώ το ανάγλυφό τους, σε θαλάσσια ατμόσφαιρα, διαβρώνεται από αιωρούμενα σωματίδια. Τα οξέα της ατμόσφαιρας σε συνδυασμό με το νερό της βροχής αποσυνθέτουν το πέτρωμα. Η οξείδωση των μεταλλικών συνδέσμων προκαλεί σπασίματα. Τη φθορά από μικροοργανισμούς επιτείνει και πάλι η ατμοσφαιρική ρύπανση. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource <span>Βιβλιογραφία (ελληνόγλωση) Μουσειολογίας</span> Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Οι Επιγραφές και ο Δημόσιος και Ιδιωτικός Βίος των Aρχαίων Type The nature or genre of the resource Journal Article Creator An entity primarily responsible for making the resource Βάσα Κοντορίνη Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource Φεβρουάριος 1983 Language A language of the resource Ελληνικά Zotero Title Οι Επιγραφές και ο Δημόσιος και Ιδιωτικός Βίος των Aρχαίων Item Type Journal Article Author Βάσα Κοντορίνη URL https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/6-11.pdf Issue 6 Pages 50-54 Publication Title Αρχαιολογία και Τέχνες Date Φεβρουάριος 1983 Language Ελληνικά Abstract Note Έγγραφα μιας πόλης, οι επιγραφές αναφέρονται κυρίως στην τοπική ιστορία. «Τοπικά χρονικά» μπορούν να θεωρηθούν δύο μεγάλες επιγραφές: το ψήφισμα από τη Χερσόνησο της Κριμαίας προς τιμή του Διοφάντου, στρατηγού του Μιθριδάτη ΣΤ΄ Ευπάτορα, και το ψήφισμα προς τιμήν του Καλλία, ο οποίος συνδέεται με την εξέγερση των Αθηναίων κατά του Δημήτριου του Πολιορκητή (287 π.Χ.). Η επιγραφή, που βρέθηκε στην Αγορά των Αθηνών, παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την πολιτική και στρατιωτική ζωή της πόλης αλλά και ειδήσεις για τη δράση των πρώτων δύο Πτολεμαίων στο Αιγαίο. Την πολιτική ιστορία φωτίζουν επιγραφές με συνθήκες, όπως αυτή μεταξύ Ρώμης και Αιτωλικής Συμπολιτείας ή εκείνη που διευθετεί τα της συγχώνευσης δύο πόλεων, της Τέω και της Κυρβισσού. Σε αναθηματική στήλη από την Αττική (350-300 π.Χ.) επιγράφονται ο όρκος των εφήβων και εκείνος που έδωσαν όλοι οι Έλληνες πριν από τη μάχη των Πλαταιών. Για τις άλλες πόλεις πέρα από την Αθήνα και τη Σπάρτη, οι επιγραφές αποτελούν τη μοναδική πηγή για θεσμούς, όπως είναι αυτός των ξένων δικαστών, και για τη θρησκευτική τους ζωή που περιλαμβάνει και τους αγώνες. Σε μολύβδινα ενεπίγραφα ελάσματα αναγράφονται τα ερωτήματα και οι επιθυμίες που οι πιστοί απευθύνουν στους θεούς. Τα επιτύμβια κείμενα και οι κατάλογοι παραδίδουν θησαυρό ανθρωπωνυμίων και τοπωνυμίων. Στις επιγραφές στηρίζονται οι μελέτες για τον εξελληνισμό ή τον εκλατινισμό του αρχαίου κόσμου. Σε σύγκριση με τα κείμενα των αρχαίων συγγραφέων που μας παραδόθηκαν έμμεσα, η επιγραφή, κείμενο αυτούσιο, μας φέρνει σε άμεση επαφή με την αρχαιότητα. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource <span>Βιβλιογραφία (ελληνόγλωση) Μουσειολογίας</span> Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Οι Σεισμοί και τα Επακόλουθά τους. Νομικό Πλαίσιο της Συντήρησης των Μνημείων Type The nature or genre of the resource Journal Article Creator An entity primarily responsible for making the resource Χρυσάνθη Τσιούμη Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource Μάιος 1983 Language A language of the resource Ελληνικά Zotero Title Οι Σεισμοί και τα Επακόλουθά τους. Νομικό Πλαίσιο της Συντήρησης τω Μνημείων Item Type Journal Article Author Χρυσάνθη Τσιούμη URL https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/7-6.pdf Issue 7 Pages 34-37 Publication Title Αρχαιολογία και Τέχνες Date Μάιος 1983 Language Ελληνικά Abstract Note Ο σεισμός του 1978 στη Θεσσαλονίκη προσφέρει στη συγγραφέα την αφορμή να εκφράσει τις σκέψεις και τις ανησυχίες της, να διαπιστώσει τις ελλείψεις και τα νομοθετικά κενά που οφείλει να αντιμετωπίσει η Πολιτεία για να διασώσει τα μνημεία της πόλης. Η Θεσσαλονίκη αποκάλυψε ότι οι ζημιές από σεισμό θα ήταν πολύ μικρότερες, αν η συντήρηση των μνημείων είχε ήδη εξασφαλίσει τη στατική τους επάρκεια. Ότι η Αρχαιολογική Υπηρεσία πάσχει όχι μόνο από πενιχρή χρηματοδότηση αλλά και από την ανυπαρξία κατάλληλου επιστημονικού και εργατοτεχνικού προσωπικού. Και για τους δύο αυτούς λόγους, οι αρχαιολόγοι συνεργάστηκαν τότε με το Υπουργείο Δημοσίων Έργων. Όταν, 18 μήνες αργότερα, το έργο ανατέθηκε στη Βυζαντινή Εφορεία Αρχαιοτήτων, οι στατικές μελέτες σταμάτησαν ελλείψει πολιτικών μηχανικών. Μεταξύ άλλων προτείνονται η θέσπιση μεταπτυχιακού τμήματος αναστηλωτικών σπουδών, υπηρεσιακά σεμινάρια μετεκπαίδευσης, ανανέωση του προπολεμικού αρχαιολογικού νόμου, αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων προς τις περιφέρειες. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource <span>Βιβλιογραφία (ελληνόγλωση) Μουσειολογίας</span> Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Η Θέση των Μνημείων Μέσα στη Σύγχρονη Θεσσαλονίκη. Προτάσεις για Αξιοποίηση Type The nature or genre of the resource Journal Article Creator An entity primarily responsible for making the resource Ευτυχία Κουρκουτίδου-Νικολαΐδου Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource Μάιος 1983 Language A language of the resource Ελληνικά Zotero Title Η Θέση των Μνημείων Μέσα στη Σύγχρονη Θεσσαλονίκη. Προτάσεις για Αξιοποίηση Item Type Journal Article Author Ευτυχία Κουρκουτίδου-Νικολαΐδου URL https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/7-7.pdf Issue 7 Pages 38-42 Publication Title Αρχαιολογία και Τέχνες Date Μάιος 1983 Language Ελληνικά Abstract Note Τι ρόλο επιφυλάσσουμε στα μνημεία σε ένα υποβαθμισμένο οικολογικά περιβάλλον; Τα εξοστρακίζουμε; Τα επιδεικνύουμε ως έργα τέχνης στους τουρίστες; Τα αγαπάμε επειδή υποθάλπουν τη νοσταλγία; Η μήπως θα θέλαμε να ζωντανέψουν και να συμμετάσχουν στη ζωή της σύγχρονης πόλης μας; Οικονομικά προβλήματα αλλά, κυρίως, η έλλειψη κρατικού πολιτιστικού σχεδιασμού έπνιξαν βυζαντινούς ναούς μέσα σε πολυκατοικίες: τον Άγιο Παντελεήμονα, την Αχειροποίητο, την Παναγία των Χαλκέων, τον ναό του Σωτήρα. Αν και χρήση ταιριαστή, το Ίδρυμα Πατερικών Μελετών στον περίβολο της Μονής Βλατάδων, με τους τσιμεντένιους όγκους του ανάγκασε το μυστικισμό της να συρρικνωθεί στο καθολικό. Συζητούνται η Ροτόντα, ο Λευκός Πύργος, το Επταπύργιο με τις φυλακές του Γεντί-Κουλέ σε σχέση και με τη θέση του ανύπαρκτου ως σήμερα [1983] Βυζαντινού Μουσείου, το Μπεζεστένι, τα λουτρά Γιαουντί-χαμάμ και Μπέη-χαμάμ, το Χαμσά-μπέη τζαμί που στεγάζει τον κινηματογράφο Αλκαζάρ. Παρότι οι εργασίες αναστήλωσης και συντήρησης προέχουν, οφείλουμε να ακούσουμε και τη μυστική φωνή κάθε μνημείου με αγάπη και σεβασμό. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource <span>Βιβλιογραφία (ελληνόγλωση) Μουσειολογίας</span> Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Τα Νεότερα Μνημεία της Θεσσαλονίκης Type The nature or genre of the resource Journal Article Creator An entity primarily responsible for making the resource Ευαγγελία Καμπούρη Ευδοξία Μαυρουδή Κορνηλία Τρασκοπούλου Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource Μάιος 1983 Language A language of the resource Ελληνικά Zotero Title Τα Νεότερα Μνημεία της Θεσσαλονίκης Item Type Journal Article Author Ευαγγελία Καμπούρη Ευδοξία Μαυρουδή Κορνηλία Τρασκοπούλου URL https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/7-12.pdf Issue 7 Pages 72-83 Publication Title Αρχαιολογία και Τέχνες Date Μάιος 1983 Language Ελληνικά Abstract Note Στην εμπεριστατωμένη παρουσίαση των μνημείων της Άνω Πόλης, της Κάτω Πόλης και της Ανατολικής της περιοχής, το άρθρο προτάσσει το νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία των νεότερων μνημείων. Το χρονικό όριο του 1830, που συμπίπτει με την ίδρυση του ελληνικού κράτους και την εισαγωγή του νεοκλασικισμού, παραβλέπει την παλαιότερη παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Η υποχρέωση να αναλάβει ο ιδιοκτήτης τη δαπάνη αποκατάστασης του διατηρητέου ευθύνεται εν πολλοίς για την αρνητική του αντιμετώπιση. Οι αναχρονιστικές ποινές δεν μπορούν σήμερα να αποτρέψουν τους παραβάτες. Τα οικιστικά αρχιτεκτονικά σύνολα αλλά και τα κτίρια «συνοδείας» που καθορίζουν τη μορφή και την κλίμακα του διατηρητέου πέφτουν σε κενό του νόμου. Τέλος, οι Εφορείες Νεότερων Μνημείων άρχισαν να λειτουργούν μόλις το 1980 και δεν έχουν ακόμη επαρκή στελέχωση. Δρουν επομένως υπό την πίεση πρωτοκόλλων ετοιμορροπίας ή αιτήσεων για κατεδάφιση παρά βάσει αξιολόγησης και προγραμματισμού. Η Άνω Πόλη αποτελούσε την τουρκική συνοικία. Στα διατηρητέα περιλαμβάνονται τα διώροφα ή τριώροφα σπίτια Τούρκων αξιωματούχων και Ντονμέδων (εξισλαμισθέντων Εβραίων). Το 1922, πραγματοποιείται η πρώτη επέμβαση στην περιοχή για τη στέγαση προσφύγων. Η χαρακτηριστική της πολεοδομική διάρθρωση (στενοί δρόμοι χωρίς ευθυγράμμιση, αδιέξοδα, κ.λπ.) καταστρέφεται καθημερινά. Για τα κτίρια της Κάτω Πόλης ορόσημο αποτελεί η πυρκαγιά του 1917. Διακρίνονται σε όσα κατασκευάστηκαν πριν ή μετά από αυτήν και, ενδιάμεσα, σε αυτά που διέσωσαν τμήματά τους. Στα τέλη του 19ου αιώνα, και μετά την πυρκαγιά του 1890, η Θεσσαλονίκη ανακαινίζεται. Ο κλασικισμός και ο εκλεκτικισμός υιοθετούνται από μια πόλη που επιθυμεί να αντιπροσωπεύεται σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Μετά το 1917, κατασκευάζονται αξιόλογα δείγματα στυλιστικού πλουραλισμού και της νέας αρχιτεκτονικής (art nouveau). Η κατεδάφιση των ανατολικών τειχών το 1886 και η πυρκαγιά του 1890 ώθησαν τα υψηλά εισοδήματα να επεκταθούν ανατολικά στην «περιοχή εξοχών», χτίζοντας επαύλεις-πύργους. Πάνω σε ιπποδάμειο οδικό πλέγμα, ανάμεσα στα 1894-1912, χτίζονται εκατό περίπου επαύλεις και αρκετές εκατοντάδες μικρότερα σπίτια. Οι αρχιτέκτονες εφαρμόζουν ένα μίγμα νεοκλασικής ρυθμολογίας με εκλεκτικιστικές μορφές, συχνά φορτωμένες με βαριές διακοσμήσεις του οθωμανικού μπαρόκ. Τις περισσότερες νεοκλασικές επιδράσεις φέρουν τα δημόσια κτίρια που κατασκεύασε η τουρκική κυβέρνηση. Στις κατοικίες διακρίνονται πέντε τύποι: ο πρώτος χαρακτηρίζεται από την επίδραση της αυστρογερμανικής αρχιτεκτονικής, την πολυπλοκότητα του όγκου, τη σύνθετη στέγη, τον ορθογωνικό πύργο, τις λεπτοδουλεμένες ξυλοκατασκευές. Στον δεύτερο ανήκουν κτίσματα διώροφα με συμμετρική διάρθρωση. Στο κέντρο της κύριας όψης, επιβλητική μαρμάρινη σκάλα οδηγεί στην είσοδο. Στον ίδιο άξονα τοποθετείται ο εξώστης του δευτέρου ορόφου. Τρίτη ομάδα αποτελούν τα κτίρια με φρουριακό χαρακτήρα. Τα κτίσματα του τέταρτου τύπου (1920-1930) διακρίνονται για την υπερβολική τάση διακόσμησης των όψεων και την επίδραση του οθωμανικού ροκοκό. Τέλος, οι συντεχνίες των Ελλήνων μαστόρων που εργάζονται στην κατασκευή προσθέτουν παραδοσιακά στοιχεία στην αστική αρχιτεκτονική. Δεν είναι λίγα τα κτίρια που ενώ εντάσσονται στις παραπάνω ομάδες περιλαμβάνουν αρχιτεκτονικές προεξοχές (σαχνισί) ή έχουν μορφή και οργάνωση παραδοσιακού σπιτιού.